Kras of waas op je raam: zelf proberen of laten doen?

Uitleg: Gregoir Nieuwenhuyse, VitroWorks. Glaspolijsten sinds 2008, erkend opleidingscentrum (Constructiv).

Een kras of een waas op je raam, en op het internet staan tientallen trucs om het zelf op te lossen. Sommige dingen kan je gerust zelf doen. Andere maken het erger, en dan blijft vaak alleen vervangen over. Hier lees je eerlijk wat kan en wat niet, en waarom.

In het kort

1. Vuil en verse spatten haal je zelf weg: met veel water, een zachte spons en zonder te wrijven.
2. Voel met je nagel over de kras. Blijft je nagel haken, dan krijg je hem er zelf niet uit.
3. Poets nooit op droog glas, schraap niet met een mesje en gebruik geen staalwol of schuurmiddel.
4. Zit er een coating op het glas, doe dan niets dat schuurt.
5. Twijfel je? Laat het eerst bekijken voor je begint.

Wat je gerust zelf doet

• Gewoon reinigen: veel proper water of glasreiniger, met een zachte spons of een trekker. Nooit op droog glas en nooit met veel druk, want dat geeft krassen en vlekken.bron 5
• Vette vlekken en vingerafdrukken: breng het reinigingsmiddel over het hele raam aan en veeg het gelijkmatig af. Zo krijg je geen vlekken.bron 5
• Verse spatten van cement, mortel of pleister: meteen afspoelen met veel water. Niet wrijven.bron 5 Meer in onze gids over glas op de werf →

De nageltest: kan het nog zelf?

Voel met je nagel over de kras. Voel je hem niet, dan is het een haarkras.bron 1 Blijft je nagel haken, dan is de kras diep. Die krijg je met polijsten alleen niet weg: vaklui schuren zo'n kras eerst weg met een grove schuurschijf, en polijsten pas daarna, in verschillende stappen.bron 2

Ceriumoxide: wat het kan en wat niet

Ceriumoxide is het fijne poetspoeder waar ook vaklui mee afwerken. Glasfabrikanten gebruiken het, aangelengd met water en met zachte hand, om hardnekkige resten van het glas te halen.bron 5 Op haarkrasjes kan het helpen.bron 1 Maar het blijft een schuurmiddel: wie te hard drukt, maakt nieuwe krassen.bron 4 En wie te lang op één plek poetst, maakt het glas oneffen. Dan zie je vervorming als je erdoor kijkt.bron 1

Bij een kras die je met je nagel voelt, heeft ceriumoxide geen enkel nut.bron 1 En op glas met een coating hoort het helemaal niet thuis.bron 6

Waarom zelf polijsten zo vaak misgaat

• Vervorming: polijsten neemt een laagje glas weg. Gebeurt dat ongelijkmatig, dan is het glas niet meer vlak en zie je een golf of een lens als je erdoor kijkt.bron 1
• Warmte: een boormachine met een poetsschijf maakt het glas snel heet. Gewoon glas verdraagt maar een temperatuurverschil van ongeveer 40 graden.bron 3 Vaklui koelen daarom voortdurend met water en halen de schijf van het glas zodra het warm wordt, anders kan de ruit barsten.bron 2
• Een matte plek: te weinig polijsten laat een doffe zone achter.

Tandpasta, koperpoets of polijstpasta uit de doe-het-zelfzaak raden we daarom af. Glas polijsten is precisiewerk. Gaat het mis, dan is er geen weg terug en blijft alleen vervangen over.

Wanneer je beter niets doet

• Er zit een coating op het glas. Isolerende, zonwerende of zelfreinigende coatings aan de buitenkant verdragen geen scheermesje, staalwol of schuurmiddel, ook geen ceriumoxide.bron 6 Een kras in zo'n coating is niet te herstellen.bron 5 Gelukkig komen coatings zelden voor. Weet je niet of je glas gecoat is? Vermeld het bij je aanvraag, dan zoeken we het samen uit.
• Er zitten donkere puntjes of strepen in het glas na las- of slijpwerk in de buurt. Die zijn in het glas ingebrand, wegschrapen helpt niet.bron 7
• De aanslag komt altijd terug. Dan zit ze in het glas en haalt geen poetsmiddel ze nog weg. Gebruik zeker geen sterke zuren of producten met fluorwaterstofzuur: die tasten het glas zelf aan.bron 5 Meer over kalkaanslag →
• Er zit een barst in. Dan kan je het best bij een glaszetter terecht.

Wanneer je ons belt

Blijft je nagel haken, zit er een coating op, gaat het om een groot vlak of om veel krassen, of is het erger geworden nadat je het zelf probeerde? Dan kijken we graag mee. Twijfel je of jouw kras te diep is? Vraag een offerte aan, dan schatten we samen in wat mogelijk is.

Veelgestelde vragen

Helpt tandpasta tegen krassen in glas?

We raden het af. Glas polijsten is precisiewerk: te weinig polijsten laat een matte plek achter, te veel schuren geeft vervorming.

Ik heb het zelf geprobeerd en nu is er een matte plek. Kan dat nog?

Een matte waas polijsten we over de volledige oppervlakte. Is het glas door het poetsen vervormd, dan bekijken we eerst wat nog kan.

Hoe weet ik of mijn kras herstelbaar is?

De vingernageltest geeft een goede indicatie: voel je de kras niet of licht, dan is herstel bijna altijd mogelijk. Bij twijfel: vraag een offerte aan, dan bekijken we het samen.

Verzwakt polijsten het glas?

Nee. Er wordt een heel dun, onzichtbaar laagje glas weggenomen. Vakkundig uitgevoerd blijft de sterkte van de ruit behouden.

Bronnen

Wat we hier uitleggen, volgt de richtlijnen van de glasindustrie en van de makers van polijstmateriaal. De kleine cijfers in de tekst verwijzen naar deze bronnen:

1. Buildwise, Criteria voor de beoordeling van de visuele kwaliteit van isolerende beglazingen (WTCB-Contact 2020/6)
2. C.R. Laurence, 3M Trizact Scratch Removal System, gebruiksaanwijzing (Engels)
3. Glass and Glazing Federation, Data Sheet 4.4, Thermally Toughened Glass (2004, Engels)
4. Vitro Architectural Glass, TD-107, Residue on Glass (2018, Engels)
5. AGC Glass Europe, Cleaning and Maintenance Guide, Facade Glazing (2024, Engels)
6. Pilkington, ATS-166, Maintenance and Hand Cleaning of Pilkington Activ (2013, Engels)
7. Verbond van de Glasindustrie (inDUfed), VGI-nota 03, versie september 2024